پنج‌شنبه, 3 خرداد 1397
درباره اهدای خون

خون، زندگی

خون، مايع حيات بخشي است كه در رگ هاي بدن جريان دارد تا مواد غذايي و اكسيژن را به تمام سلول هاي بدن برساند و مواد زايد را از آن ها دور نماید. در واقع خون با عمل تلمبه ای قلب در بدن به گردش در می آید و با گذشتن از کنار تک تک سلول ها، مواد غذایی و اکسیژن را از دستگاه گوارش و تنفس می گیرد و به سلول های بدن می رساند و از طرف دیگر مواد دفعی سلول ها را برای دفع به كليه ها، كبد و شش ها حمل می كند.

خون یک بافت زنده است که از دو بخش زير تشکیل یافته است.

 

     بخش مایع یا پلاسما: یک مایع زرد کهربایی است که حاوی آب، املاح، مواد غذایی، هورمون ها، مواد انعقادی و سایر مواد محلول می باشد که حدود 55% حجم خون را تشکیل می دهد. بيشتر مواد شيميايی لازم برای زنده ماندن سلول ها، در پلاسما حل شده اند، مانند: غذا، اکسيژن و املاح که همگی آن ها ناگزير بايد از راه خون به سلول ها رسانده شوند. مواد زائد توليد شده در سلول ها نيز برای دفع از طريق پلاسما به اندام های دفعی منتقل مي شوند. هورمون ها، عوامل شيميايی تنظيم کننده و عوامل انعقادی نيز در پلاسما محلول می باشند. فراوانترين ماده حل شده در پلاسما را گروهی از پروتئين های پلاسما شامل آلبومين ها و گلوبولين ها تشکيل می دهند. آلبومين ها به افزايش قوام  خون کمک می کنند، گلوبولين ها باعث دفاع بدن در برابر عفونت ها مي شوند و فيبرينوژن يک عامل ضروری در روند انعقاد خون است. کلیه ها و دستگاه گوارش، نقش اساسی را در تنظیم ترکیب پلاسما بر عهده دارند، یعنی از طریق تنظیم میزان جذب و دفع آب، املاح و سایر مواد غذایی و انتقال آن ها به درون رگ ها ترکیب پلاسما را تنظیم می نمایند.

   بخش سلولی:  سلول های خون حدود 45% حجم خون را تشکیل می دهند و خود شامل سه دسته سلول می باشد:

-     گلبول های قرمز: سلول هايی هستند که از دو طرف مقعر بوده و در مشاهده، مرکزشان نازک و کناره هايشان ضخيم تر است. کار اصلی آن ها انتقال اکسيژن از شش ها به سلول های بدن برای استفاده سلول ها و برداشت دی اکسيد کربن از سلول ها و حمل آن ها به شش ها برای دفع به محيط خارج از بدن می باشد. اين کار به کمک نوعی رنگدانه قرمز رنگ بنام هموگلوبين که در درون گويچه های سرخ قرار دارد، صورت می گيرد. خون رنگ اسطوره ای خود را مديون هموگلوبين است. شکل بخصوص گويچه ها همراه با فراوانی تعداد آن ها باعث افزايش سطح نقل و انتقال اکسيژن و دی اکسيد کربن می شود به گونه ای که وسعت ناحيه تبادل را از وسعت يک زمين فوتبال نيز  فراتر مي برد.

  گلبول های سفید: گلبول هاي سفيد به دو گروه اصلي تقسيم مي شوند: گلبول هاي سفيد گرانول دار و گلبول هاي سفيد فاقد گرانول. انواع گرانول دار به سه گروه "نوتروفيل، ائوزينوفيل، بازوفيل " و انواع فاقد گرانول به دو گروه  "منوسيت و لنفوسيت " تقسيم مي شوند. اهميت کار گويچه های سفيد در بدن، کمتر از گويچه های سرخ نيست. آن ها به شيوه های گوناگونی در برابر حمله موجودات ذره بينی به بافت ها و يا به جريان خون، از بدن دفاع می کنند. برای نمونه، نوتروفيل ها و منوسيت ها ميکروب ها را بلعيده و سپس آن ها را هضم می کنند که به اين عمل فاگوسيتوز يا ذره خواری می گويند و  گروهي از لنفوسيت ها به نام لنفوسيت های نوع B ‏، هنگام ورود ميکروب ها به بدن شروع به توليد فعال آنتي بادي اختصاصی ضد آن ميکروب ها می نمايند تا بدن را نسبت به بيماري های عفونی خاص  ايمن سازند

  پلاکت ها: پلاکت ها اجزاي سلولي کوچکی هستند که در عمل انعقادخون شرکت می کنند. پس ازايجاد يک ضايعه خونريزی دهنده، پيش از هر چيز، پلاکت ها در نقطه آسيب ديده، حالت چسبنده به خود گرفته و شروع به تجمع می کنند و به زودی يک صفحه پلاکتی نرم اما موقت برای مسدود کردن محل خونريزی، درست می کنند. ولی برای پايا شدن انعقاد خون به چيز بيشتری نياز داريم ؛ همزمان با اتفاقات بالا، فاکتورهای انعقادی خاصی به درون پلاسما آزاد می گردند که در نهايت با فعال کردن فيبرينوژن و ساير فاکتورهای انعقادی غير فعال و از قبل آماده موجود در درون پلاسما، ژل فيبروزی ويژه ای بنام " فيبرين " را شکل می دهند و به اين ترتيب عمل انعقاد خون کامل می شود.

توليد سلول های خونی

در یک انسان بالغ، مغز استخوان بخش عمده خون سازی در بدن را بر عهده دارد. در دوران جنینی بخش های دیگری از جمله کبد و طحال نیز در خون سازی نقش دارند، اما به تدریج با تولد و بلوغ، مغز استخوان نقش اساسی را بر عهده خواهد داشت. برخي از سلول هاي خوني مانند لنفوسيت ها در غدد لنفاوي هم توليد مي شوند.

خون، یک سیزدهم وزن بدن هر فرد را تشکیل می دهد. بر این اساس شخص بالغ با وزن حدود 70 كيلوگرم به طور متوسط در حدود 5 ليتر خون دارد. در واقع مقدار خون هر شخص با وزن بدنش تناسب دارد به طوري كه مقدار خون به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در آقایان70 ميلي ليتر و در خانم ها 65 ميلي ليتر می باشد. در هر ميلی متر مکعب از خون که چیزی معادل يک قطره خون می باشد، تقريباً 5 ميليون گويچه سرخ، 7500 گويچه سفيد و 300 هزار پلاکت  وجود دارد. جالب است بدانيم كه به ازاي هر 600 گلبول قرمز، يك گلبول سفيد و حدود چهل عدد پلاكت وجود دارد. با اهداي خون در حدود 450 سي سي، هيچ مشكلي متوجه فرد نبوده و در عرض 12 تا 24 ساعت قسمت مايع خون و در عرض سه تا چهار هفته عناصر سلولي خون جايگزين مي گردد.

عمر سلول های خونی

گويچه های سرخ فقط تا 4 ماه عمر می کنند و عمر گويچه های سفيد از اين هم کوتاه تر است. در واقع دامنه عمر گويچه های سفيد خيلی متفاوت است: از حدود چند روز برای انواع دانه دار تا بيش از  6 ماه برای انواع غير دانه دار. سلول های خونی که با گذشت زمان پیر و فرسوده شده اند، در کبد و طحال تخریب می شوند و از بین می روند، تا سلول های جوان و تازه نفس وارد رگ ها شوند.

ضرورت اهدای خون

خون سالم، نجات دهنده زندگی است. همه روزه، در سراسر جهان بسياری از افراد به خون و فرآورده های خونی نياز دارند، به طوري که از هر سه نفر مردم دنيا، يک نفر در طول زندگی احتياج به تزريق خون و فرآورده های خونی پيدا می کند.

بارزترين مثال برای موقعيت هايي که در آن نياز مبرم به خون پيدا می شود عبارت است اززمان بروز حوادث و سوانح گوناگونی نظير تصادفات رانندگی، سوختگی ها و اعمال جراحی. همچنين خانم های باردار در حين زايمان، نوزادان و بخصوص نوزادان نارسی که به زردی دچار می شوند، نيازمند به خون می باشند. از طرفی بيماران مبتلا به سرطان که تحت شيمی درمانی يا اشعه درمانی قرار دارند هم از مصرف کنندگان خون و فرآورده های آن هستند. بسياری از ديگر بيماران، مانند بيماران تالاسمي و هموفيلي نيز ناگزيرند برای بهره مندی از يك زندگی نسبتاً طبيعی برای تمامی عمر به شکل منظم خون يا فرآورده هاي خوني دريافت نمايند. درسراسرجهان هرسال 600 هزار مادر دراثر پي آمدهاي حاصل ازحاملگي جان خودرا از دست مي دهند. حدود 25 در صد از اين مرگ ها به خاطر از دست دادن خون است و بسياري از اين زنان اگر خون سالم در اختيارشان قرار مي گرفت زنده مي ماندند.

در هر ثانيه يك نفر از ساكنان كره زمين از همه سنين و تمام نژاد ها براي ادامه حيات به انتقال خون نياز دارند. دلايل نياز براي انتقال خون متفاوت بوده، اما نياز به خون و فرآورده هاي خوني به صورت مداوم وجود داشته و به طور مرتب هم در حال افزايش است. هم چنانچه كه كشورهاي در حال توسعه امكانات تشخيصي  و درماني خود را در مورد درمان بيماري هاي گوناگون، مانند انواع سرطان ها گسترش مي دهند، بيشتر به تزريق خون احتياج پيدا كرده و اين نياز هم به طور مستمر افزايش مي يابد. همين طور پيشرفت هاي فن آوري در كشورهاي صنعتي و پيشرفته باعث مي گردد كه اقدامات درماني  جديد ابداع شده و به تبع آن نياز به خون و فرآورده هاي خوني بيشتر گردد.

در حال حاضر، با وجود پيشرفت های چشم گير در زمينه علم پزشكي هنوز هيچ گونه جاي گزين مصنوعی برای خون ساخته نشده است و فقط خونی که توسط انسان های نيكو کار اهدا می شود، می تواندجان انسان های ديگر را از مرگ نجات بخشد. عدم وجود جاي گزين مناسب برای خون، محدود بودن مدت زمان نگه داری خون و فرآورده های خونی و هميشگی بودن نياز به خون و فرآورده های آن سبب شده تا اهدای خون از اهميت و جايگاه ويژه ای برخوردار شود.

معمولا به دنبال بروز خونریزی ، دستگاه خون ساز فعال شده و شروع به جای گزین کردن خون از دست رفته می کند. اما در مواردی که خونریزی خیلی شدید باشد، یا در برخی بیماری هایی که دستگاه خون ساز بدن را درگیر می کنند، سیستم خون سازی قادر به جای گزینی خون از دست رفته نیست. در چنین شرایطی ، تنها اهدای خون توسط یک داوطلب سالم و تزریق خون او می تواند در لحظات مرگ و زندگی ، نجاتبخش یک انسان نیازمند باشد.

شما ممکن است در تعطيلات نوروزی و يا تعطيلات تابستانی آنقدر مشغول برنامه ريزی برای اوقات فراغت خود وترتيب دادن مسافرت ها و برنامه های تفريحی شوید که در آن روزهای خاص از اهدای خون غافل شوید، اما هيچ گاه نبايد فراموش کنيد که بيماری، سوانح و تصادفات هرگز تعطيل پذير نيستند و مطمئن باشيد که سازمان انتقال خون در کنار بيماران نيازمند، در همه اين روزها، بی صبرانه منتظر حضور شما خواهد بود.

 

                                  

گروه هاي  خوني

شاید وقتی پروفسور کارل لندشتاینر، پزشک اتریشی سرگرم آزمایش روی گروه های خونی بود، هرگز فکر نمی کرد که نتیجه پژوهش هایش چه نقش ارزش مندی را در نجات زندگی انسان ها بازی خواهد کرد. کشف گروه های خونی و امکان انتقال خون از فرد سالم به فرد بیمار، که جایزه نوبل و عنوان پدر طب انتقال خون را برای  اين دانشمند به همراه داشت، منجر به نجات زندگی میلیون ها بیمار از طریق دریافت خون‌های اهدایی گردید.

·          گروه هاي خوني اصلي

تفاوت گروه هاي خوني مختلف به وجود يا عدم وجود پروتئين های ويژه ای به نام آنتي ژن كه در فارسي "پادزا" يا "پادگن" ناميده مي شوند، بر مي گردد. پادگن يا آنتی ژن ماده‌اي است که می تواند بدن را برای ساخت پادتن تحريک نمايد. تقريباً تمامی موادی که به شکل آنتی ژن عمل می کنند، پروتئين های خارجی هستند که از راه عفونت، تزريق و يا روش های ديگر وارد بدن می شوند. "پادتن" يا آنتی بادی ماده‌‌اي است که در پاسخ به تحريک يک آنتی ژن در بدن ساخته شده و با آن واکنش نشان می دهد.

 آنتي ژن هاي گروه هاي خوني بر سطح گلبول های قرمز قرار دارند و شامل ده ها نوع مي شوند. مهمترين آنتي ژن هاي گروه هاي خوني، آنتي ژن هاي A و B مي باشند. برخی افراد آنتی ژن نوع A ، برخی نوعB ، برخی هر دو آنتی ژن A و B را دارا هستند و برخی نيز هیچ يك از اين آنتی ژن ها را ندارند كه به گروه خوني O معروف مي باشند. به اين ترتيب افراد مختلف در گروه های خونیAB ، B ، A   و O قرار می‌گيرند.

بايد توجه داشت كه حيوانات و انسان علاوه بر داشتن آنتی ژن های گروه های خونی بر سطح خود، ممکن است واجد آنتی بادی بر علیه آنتی ژن های گروه خونی که خود فاقد آن ها نیز هستند، ‌باشند. مثلا افرادی که گروه خونی آنها A است، در سرم خود آنتی بادی بر ضد آنتی ژن B دارند. همچنين افرادی که گروه خونی آن ها B است، در سرم خود آنتی بادی بر ضد آنتی ژن Aدارند. واجدين گروه خوني  AB فاقد هر گونه آنتي بادي بوده و دارندگان گروه خوني O داراي آنتي بادي بر عليه آنتي ژن هاي  A   و B هستند.

بروز آنتی ژن های گروه های خونی تحت کنترل ژن های خاصی است و به ارث رسيدن آن ها از قوانین ژنتيك تبعیت می‌کند. بنابر اين گروه خونی شما به آن چه كه از والدين خود به ارث برده ايد، بستگي دارد. درصد توزيع گروه هاي خوني در جمعيت هاي مختلف، متفاوت است. در ایران گروه خونی 38% افراد O ، 33% افراد A ، 22% افراد B   و 7% افراد AB می باشد. همه گروه های خونی با هم سازگار نيستند. دانسـتن گروه خونی هنگام دریـافـت و یـا پـیـوند عضـو از اهـمیت بالایی برخوردار مي باشد. دریافت خون نـامتـجــانس و ناسازگار می تواند به واکنش شدید ایمنی و تخریب گسترده گلبول های قرمز، افت فشار خون، نارسایی کلیوی، شوک، لخته شدن خون، حـمـله قلبی، تشكيل لخته خون در ريه، سکته مغزی و حتی مرگ گيرنده خون بیانجامد.

·          سیستم RH

در سال 1940 ، "لندشتاینر" كه كاشف گروه هاي اصلي خون بود، به همراه دستيار خود، "وینر" نشان دادند علاوه بر گروه خوني ABO ، سيستم ديگري به نامRh   ( ار- هاش) نيز وجود دارد. هر فردي كه عامل Rh   را روي گلبول هاي قرمز خود داشته باشدRh    مثبت و اگر نداشته باشدRh منفي است. حدود 85 تا 90% ايرانيان Rh مثبت و مابقي Rh منفي هستند.

·          آنتي بادي های غير منتظره

ممکنست آنتي بادي‌های کمياب ديگری هم علاوه بر آنتي بادي هاي ضد گروه هاي خوني  ABO   و  Rh ، در سرم افراد مختلف وجود داشته باشد. اين آنتي بادي ها بر ضد آنتی ژن های نايابی که ممکن است روی سطح گويچه های سرخ پراکنده باشند، ساخته شده اند. مانند گروه های كل، دافی و......... . با آن که اغلب، ما انتظار نداريم در سرم افراد، چنين آنتی بادی هايی را مشاهده کنيم، با اين حال وجود آن ها به نوبه خود واجد اهميت هستند. به همين دليل زمانی که دستور تزريق خون داده می شود و خون بيمار تعيين گروه می شود، سرم او نيز از لحاظ وجود آنتي باد های غير منتظره بر ضد آنتی ژن های گويچه های سرخ دهنده، آزمايش می شود. گويچه های سرخ دهنده به سرم بيمار گيرنده خون نزديک می شوند، در صورت ايجاد واکنش ( به هم چسبيدگی و يا انهدام سلول ها ) از تزريق آن خودداری می گردد. به اين آزمايش، سازگاري گروه هاي خوني يا "کراس مچ " می گويند.

 سازگاری گروه های خونی

 گروه خونی A ، می تواند به گروه های AB و A خون اهدا کند و از گروه های خونی A و O خون دریافت کند. گروه خونی B ، می تواند به گروه های AB و B خون اهدا کند و از گروه های خونی B و O خون دریافت کند. گروه خونی AB ، تنها می تواند به گروه خونی AB خون اهدا کند ، ولی از تمام گروه های خونی می تواند خون دریافت کند. گروه خونی O ، به تمام گروه های خونی می تواند خون اهدا کند، اما فقط می تواند از گروه خونی O خون دریافت کند.

 گويچه های سرخ گروه خونی O هيچ آنتی ژنی ندارند و دهنده عمومی محسوب مي شوند. بنابراين در مواقع اضطراری می توان خون گروه O را به هر گروه خونی ديگری تزريق نمود. در يک حادثه منجر به خونريزی شديد، زمان بسيار مهم است و گاه نبايد منتظر پيدا کردن خون هم گروه ماند وگاهی چه بسا جايز نيست حتی برای تعيين گروه خونی خود مصدوم  نيز وقت را تلف کرد. در اين گونه موارد، در دسترس بودن خون گروه O می تواند تنها راه نجات باشد. از طرفی ديگر فردی با گروه خونی AB  می تواند در مواقع اضطراری با خيالی آسوده از همه گروه های خونی ديگر، خون دريافت کند (گيرنده عمومی)، زيرا پلاسمای گروه خونیAB بر ضد هيچ يک از گروه های خونی ديگر آنتي بادي ندارد. با همه اين ها، در شرايط عادی، تمامی خون هايی را که برای تزريق بکار می بريم بايد با خون گيرنده آن، هم گروه باشد و علاوه بر آن آزمايش سازگاری (کراس مچ) نيز برای آنها انجام شده باشد.

 

        

اهمیت گروه های خونی

اهميت گروه های خونی زمانی مشخص می شود که فرد نياز به تزريق خون پيدا کند و مجبور شويم به او خون تزريق کنيم. دراين صورت اگر گويچه های سرخ دهنده، آنتی ژنی داشته باشد که در پلاسمای گيرنده، آنتي بادي ضد آن وجود داشته باشد، اين گويچه ها پس از تزريق، به سرعت به هم چسبيده و نابود می شوند و علاوه بر عدم کارآيی، باعث ايجاد عوارض شديد و يا حتی مرگ گيرنده خواهند شد. پس از ورد خون ناسازگار به رگ فرد گيرنده،  آنتی بادی هاي موجود در خون وي به آنتی ژن های موجود در سطح گلبول های قرمز بیگانه (فرد دهنده) متصل مي شوند. در اين حال روند تخريب گلبول هاي قرمز شروع شده و گلبول هاي قرمز پاره ميشوند. علائم اوليه تزريق خون ناسازگار شامل لرزش بدن، فلج، تشنج، انعقاد داخل عروقی، تب و پیدایش هموگلوبین در ادرار است. اقدامات فوري براي درمان واکنش های انتقال خون، شامل متوقف کردن انتقال خون و زیاد کردن حجم ادرار با كمك داروهاي خاص می‌باشد، چرا که تجمع هموگلوبین در کلیه ممکن است موجب اختلال عملكردي كليه و  از بين رفتن اين عضو مهم بدن گردد. اگر اقدامات درماني فوري صورت نگيرد، ممكن است باعث مرگ هم گردد.

فرآورده هاي خوني

خون مي تواند به صورت كامل و يا پس از جداسازي اجزاء مختلف بصورت فرآورده هاي آن مصرف شود. انسان به ندرت به تمامي اجزاي خون كامل احتياج دارد، بنابراين استفاده از فرآورده ها بدليل اثرات درماني بهتر و عوارض كمتر بر مصرف خون كامل ارجحيت دارد و همچنين امكان استفاده چند بيمار از يك واحد خون فراهم مي شود.

 انواع فرآورده ها عبارتند از گلبول هاي قرمز فشرده، پلاسما، پلاكت و فاكتور VIII   انعقادي (رسوب كرايو ). بنابراين چهار فرآورده از يك واحد خون مي توان تهيه نمود.

*   خون كامل

خون كامل فرآورده اصلي است كه از اهدا كننده دريافت مي شود و اجزاي مختلف تشكيل دهنده خون از آن جدا نشده است.اگر كيسه خون مدتي به صورت عمودي و ثابت قرار گيرد، گلبول هاي قرمز به خاطر وزن بيشتر ته نشين مي شود و پلاسما روي آن قرار مي گيرد و گلبول هاي سفيد و پلاكت ها نيز بين گلبول هاي قرمز و پلاسما بصورت معلق باقي مي ماند. دستگاه سانتريفيوژ كه از آن براي تهيه فرآورده هاي خوني استفاده مي شود، در واقع همين عمل را در زمان كمتري با استفاده از مكانيزم دوران سريع انجام مي دهد و سپس پلاسماي غني از پلاكت به يك كيسه جانبي هدايت مي شود. حال اگر بخواهيم از اين كيسه، پلاكت ها را جدا كنيم، مجدداً آن را در دستگاه سانتريفيوژ قرار مي دهيم تا پلاكت ها ته نشين شوند و سپس پلاسماي روي آنها به يك كيسه جانبي ديگر هدايت مي گردد.

* گلبول هاي قرمز فشرده

فرآورده گلبول قرمز فشرده بعد از جدا كردن پلاسما به دست مي آيد و لذا تزريق اين فرآورده باعث بالا رفتن هماتوكريت بيماران، بدون افزايش حجم خون آن ها مي‌شود. بيماران مبتلا به كم خوني مزمن مانند افراد مبتلا به نارسايي كليه وسرطان بيشترين نتيجه را از گلبول قرمز فشرده خواهند گرفت. همچنين بيماراني كه بصورت ناگهاني حجم زيادي از خون را از دست داده اند، مانند خونريزي هاي گوارشي و يا جراحي، نياز مبرمي به اين فرآورده دارند. اكنون با استفاده از محلول هاي نگه دارنده پيشرفته، طول عمر گلبول قرمز فشرده در خارج از بدن تا 42 روز افزايش يافته است. در مواقع نياز مي توان گلبول هاي قرمز را بصورت منجمد حتي تا 10 سال نگهداري نمود.

· پلاكت ها

پلاکت ها اجزاي سلولي بسيار كوچكي هستند كه در جراحت و خونریزی با چسبيدن به جداره رگ ها به انعقاد خون كمك مي كنند. پلاکت ها در مغز استخوان ساخته مي شوند و در داخل سيستم گردش خون 9 تا 10 روز زنده مي مانند و بعد از آن توسط طحال از بين مي روند. پلاکت ها براي بدن حياتي هستند زيرا از خونريزي هاي بزرگ ناشي از آسيب ديدگي عروق خوني كه در زندگي طبيعي روزمره ايجاد مي گردد، جلوگيري مي كنند. پلاکت ها با استفاده از دستگاه سانتريفيوژ از پلاسماي غني از پلاكت جدا مي گردند. همچنين مي توان از طريق آفرزيس آن را از يك اهداكننده جمع آوري كرد. در اين روش، خون اهداكننده وارد دستگاه خاصي مي شود. اين دستگاه با استفاده سانتريفيوژ خون را به اجزاء تشكيل دهنده آن تجزيه كرده و سپس پلاکت ها را جمع آوري و بقيه اجزاء را به اهداكننده بر مي گرداند. فرآورده تهيه شده از اين طريق، شش برابر فرآورده تهيه شده از يك واحد خون كامل، پلاكت دارد. پلاکت ها در بيماران مبتلا به كمبود يا اختلال عملكرد پلاكت مصرف مي شود. پلاکت ها حداكثر تا 5 روز و در دماي اطاق قابل نگه داري هستند.

 

·پلاسما           

پلاسما بخش مايع خون را تشكيل مي دهد و در واقع محلولي متشكل از پروتئين ها و املاح مي باشد كه در آن گلبول هاي قرمز و پلاکت ها شناورند. حدود %90 پلاسما را آب تشكيل مي دهد. پروتئين اصلي پلاسما آلبومين است. ساير پروتئين ها عبارتند از فيبرينوژن (كه از عوامل اصلي ايجاد لخته مي باشد)، گلبولين ها و ساير فاكتورهاي انعقادي. مصرف درماني پلاسما بسيار گسترده است و از تنظيم فشار و حجم مطلوب خون گرفته تا رساندن پروتئين هاي حياتي انعقادي و ايمني به محل هاي موردنظر متفاوت مي باشد. توليد فرآورده هاي پلاسمايي با جداسازي بخش مايع خون از بخش سلولي آغاز گردد. پلاسما معمولاً براي تزريق مستقيم نبايد استفاده شود بلكه بهتر است ابتدا به اجزاء مختلف نظير آلبومين، فاكتورهاي انعقادي و ايمونوگلوبينتجزيه شده و سپس بر حسب نياز بيماران مصرف شود. پلاسماي تازه منجمد (FFP) ، پلاسمايي است كه در ساعات اوليه اهداي خون جدا و منجمد شده است تا فاكتورهاي انعقادي آن حفظ شود و بسته به دماي محل نگهداري بين يك تا چهار سال قابل نگهداري است. اين فرآورده معمولاً موقعي مورد استفاده قرار مي گيرد كه كمبود يك يا چندين فاكتور انعقادي وجود داشته و فاكتور تغليظ شده اختصاصي در دسترس نباشد، همچنين در مواقع نياز براي تعويض خون استفاده مي شود.

 

  رسوب كرايو

نوعي فراورده پلاسمايي است كه از نظر بعضي از فاكتورهاي انعقادي مانند فاكتور هشت انعقادي، فيبرينوژن و فاكتور فون ويلبراند غني است. رسوب كرايو از پلاسماي تازه منجمد كه به آرامي ذوب شده باشد تهيه مي گردد. اين فرآورده براي جلوگيري و يا كنترل خونريزي در بيماران هموفيل و بيماران مبتلا به فون ويلبراند كه شايع ترين بيماري انعقادي ارثي مي باشند، استفاده مي شود.

مصرف كنندگان اصلی خون و فرآورده های خونی

خون سالم، نجات دهنده زندگي است. همه روزه، در سراسر جهان بسياري از افراد به خون و فرآورده هاي خوني نياز پيدا مي کند، به طوري که از هر سه نفر، يک نفر در طول زندگي احتياج به تزريق خون و فرآورده هاي خوني دارد. مهم ترین موارد نیاز به تزریق خون عبارت است از:

خونریزی ها: به دنبال تصادفات و اعمال جراحي بزرگ ( قلب، كليه استخوان و زنان) در صورتي كه بيش از 25 تا 30 % حجم خون از دست رفته باشد، نياز به تزريق خون وجود دارد.

تالاسمي ماژور: تالاسمي يك بيماري ارثي مي باشد كه در آن گلبول هاي قرمز خون ناهنجار و غير طبيعي هستند و عمر معمولي 120 روزه خود را طي نكرده و خيلي زود در مراحل ابتدائي تشكيل در مغز استخوان و يا پس از آن در طحال منهدم مي شوند. در نتيجه آن، فرد دچار كم خوني مي شود، از این رو  بر حسب میزان هموگلوبین فرد هر دو تا چهار هفته یکبار نیاز به تزریق خون دارد. 

  بيماري خون ريزي دهنده هموفيلي: هموفيلي يك بيماري ارثي و مادر زادي خون ريزي دهنده مي باشد كه در آن فرد مبتلا در اثر كوچكترين ضربات به طور خود به خود دچار خونريزي هاي شديد مي شود. هموفيلي يك بيماري وابسته به جنس بوده و بیشتر در جنس مذكر بروز می کند و به دو شكل ديده مي شود:

ü     هموفيلي A : ناشي از كمبود فاكتور انعقادي 8 مي باشد. درمان اين بيماري با استفاده از فاكتور 8 استخراج شده از پلاسماي خون انجام مي شود.

   هموفيلي B : اين نوع هموفيلي كمتر شايع بوده و خفيف تر از نوع A مي باشد. در اثر كمبود فاكتور انعقادي 9 ايجاد شده و درمان آن با استفاده از فاكتور 9 استخراج شده از پلاسماي خون انجام مي شود.

     بیماری هاي مزمن: در بعضي سرطان ها ( به ويژه در مرحله شيمي درماني) و بیماری هاي التهابي مزمن و نارسايي مغز استخوان نيز تزريق خون و فرآورده هاي خوني انجام مي شود.

*     بيماري كليوي وابسته به دياليز

*          سوختگي هاي شديد

*     پيوند اعضا

*       زنان باردار كه دچارخونریزی می شوند و نوزادان مبتلا به زردي ناشي از ناسازگاري خون مادر و جنين

*     آسيب ديدگا ن حوادث پيش بيني نشده، از قبيل سيل، زلزله و تصادفات رانندگي

 

انواع اهدای خون، انواع اهداکنندگان خون

انواع اهدای خون

×        اهداي خون اتولوگ يا اهدا خون به خود

روشی است كه در آن بیمار خون خود را اهدا می كند و خون تا زمانی كه وی به آن احتیاج دارد در شرایط مناسبی نگهداری می شود. اهداي خون اتولوگ برای بیمارانی كه جهت عمل های جراحی اختیاری آماده می شوند، قابل انجام است. در این روش، بیمار باید توسط پزشك معاینه شود تا از سلامت خود اطمینان حاصل نماید. بیمارانی كه از خون خود استفاده می كنند ایمن ترین خون ممكنه را به خود تزریق می كنند. خطرات احتمالی (به واسطه اجزاء خون مانند گلبول های سفید، پلاكت‌ها و پروتئین سرم) با تزریق خون اتولوگ حذف می شود. ممكن است لحظاتي قبل از عمل جراحي حدود  1000 ـ500 ميلي ليتر خون بيمار اخذ گرديده و در پايان عمل جراحي به بيمار تزريق گردد. هم چنين مي توان در حين عمل جراحي خون ناشي از خونريزي را توسط دستگاه مخصوص جمع آوري و پس از عبور از فيلتر مجدداً به بيمار تزريق نمود، يا اين كه از حدود يك ماه قبل از عمل جراحي، از بيمار در فواصل مشخص خون گيري به عمل آورده و در حين جراحي و در صورت نياز، خون گرفته شده به خود بيمار تزريق مي گردد.

×        اهداي خون همولوگ يا اهدا خون به ديگران

متداول ترين نوع اهداي خون است. در اين روش اهدا كننده مي تواند به منظور حفظ ارزش هاي انساني، كمك به همنوع و هم ياري ملي سالي يك تا چهار بار به مراكزخون گيري مراجعه نموده و تحت معاينه و مشاوره قرار گرفته و در صورت تأييد پزشك  بخش اهدا كنندگان، خون يا يكي از اجزاء‌ آن را به صورت داوطلبانه و بدون هيچگونه چشم داشتي هديه نمايد. در بيش از 99% موارد اهدا كننده، بيمار مصرف كننده خون يا فرآورده را  هيچگاه نديده و نمي شناسد و خون يا فرآورده اهدايي پس از انجام آزمايش های غربالگري و تاييد سلامتي به بانك خون مراكز درماني تحويل و برحسب نياز براي  يكي از بيماران نيازمند مصرف مي گردد.

 

 

 

انواع اهدا کنندگان خون

1)            اهدا کنندگان پولی

اهداکنندگان پولی کسانی هستندکه در ازای دريافت پول ياکالای قابل تبديل به پول، مبادرت به اهدای خون خود می نمايند. از آنجايی که اين افراد ممکن است به خاطر دريافت پول، به سوالات مربوط به رفتارها و سلامت خود پاسخ صحيح ندهند، سلامت خود و بيمار گيرنده خون را به خطر مي اندازند. بنابراين نمی توانند بعنوان منبع تامين خون سالم معرفی شوند. امروزه اين شيوه اهدای خون در اکثر نقاط دنيا منسوخ شده است.

2)            اهدا کنندگان جايگزين (فاميلی)

 اين افراد فقط در زمانی که خون آنها مورد نياز يکی از اعضا خانواده يا آشنايان می باشد خون اهدا می نمايند. خون اهدا کنندگان جايگزين (فاميلی)، سالم تر از اهدا کنندگان پولی می باشد با اين حال ممکن است بخاطر تحت فشار بودن از طرف اعضای خانواده و يا نگرانی برای بيمار خود، به سوالات پاسخ صحيح ندهند و باعث انتقال آلودگی به فرد گيرنده خون شوند. همچنين بستگان بيمار نيازمند به خون، ممکن است افرادی را با پرداخت پول تشويق به اهدای خون، بجای خود نمايند. بدين ترتيب، اهدای خون جايگزين ممکن است در بردارنده سيستمی مخفی از اهدای خون پولی، باشد.

3)            اهدا کنندگان داوطلب بدون چشم داشت مادی

 کسانی هستند که بصورت کاملاً داوطلبانه و بدون چشم داشت مادی مبادرت به اهدای خون خود نموده و در قبال آن چيزی دريافت نمی کنند. انگيزه اصلی اين افراد کمک به ديگران است و ثابت شده است که اهداي خون داوطلبانه مناسب ترین روش تامين خون سالم مي باشد و اهدا كنندگان داوطلب سالم ترين و قابل اعتماد ترين گروه داوطلبان را تشکيل می دهند.

در بين اهدا كنندگان داوطلب، بهترين افراد، داوطلباني هستند كه به صورت مستمر خون اهدا مي كنند. کنندگان داوطلب مستمر، حس مسئوليت بيشتری نسبت به جامعه دارند و آگاهی بيشتری نسبت به اهميت اهدای خون و پيشگيری از عفونت های منتقله از راه خون دارند. اهداکنندگان داوطلب بر اساس سابقه اهدای قبلی به 3 زير گروه تقسيم می شوند:

·          اهدا کنندگان بار اول: به اهدا کنندگانی اطلاق می شود که سابقه قبلی اهدای خون نداشته و اين نخستين باری است که مبادرت به اهدای خون می نمايند.

·          اهدا کنندگان با سابقه: به اهدا کنندگانی اطلاق می شود که سابقه اهدای خون را دارند ولی آخرين باری که اقدام به اهدای خون نموده اند بيش از يک سال می باشد و يا به عبارتی ديگر در يک دوره يک ساله کمتر از 2 بار اهدای خون داشته اند.

·          اهدا کنندگان مستمر: به اهدا کنندگانی اطلاق می شود که در يک دوره يکساله حداقل 2 بار خون اهدا نموده اند. اهدا کنندگان داوطلب مستمر، حس مسئوليت بيشتری نسبت به جامعه دارند، آگاهی بيشتری نسبت به اهميت اهدای خون و پيشگيری از عفونت های منتقله از راه خون دارند و سالمترين گروه اهدا کنندگان خون هستند.

 

شرايط داوطلبان اهدای خون

روشن است وقتی سخن از سلامت خون به ميان می آيد، منظور اين است كه تزريق خون، به بيمار دریافت کننده ی خون، صدمه ای نزده و در عين حال سلامت اهدا کننده خون را نيز به خطر نمی اندازد.

به مفهوم دیگر پذيرش اهداكننده مناسب و داراي شرايط لازم و مطابق با استانداردهاي ملي سازمان انتقال خون ايران به منظور تامین خون سالم جهت جلوگيري از بروز عوارض انتقال خون و بيماري هاي منتقله از طريق انتقال خون به گيرندگان و نیز اطمینان از این كه اهدای خون براي اهدا کننده ضرري نداشته باشد، است. از اين رو تمامی مراکز اهدای خون، برای داوطلبان شرايطی را در مد نظر دارند.

اهدا كننده بايد درشرايط خوب و در وضعيت سلامت جسمانی و روانی باشد. همچنين وضعيت روحي داوطلب در هنگام اهداي خون خيلي مهم است و بايد از اين نظر آمادگي لازم جهت اهداي خون را داشته باشد.

پزشک مركز خون گيري، پيش از اهدای خون، داوطلبان را بررسی و معاینه می کند. اين بررسی شامل مصاحبه پزشکی در باره سوابق سلامتي، رفتارهای فردی و انجام يک معاينه مختصر می باشد. در صورتی که فرد داوطلب اهدای خون، تمامی شرايط لازم برای اهدای خون را داشته باشد مي تواند خون اهدا كند. لازم به ذكر است سهم مهمي از تضمين سلامت خون بستگي به دقت و صداقت داوطلبان اهداي خون در پاسخ گويي به سؤالات پزشك در حين مصاحبه و معاينه دارد. البته براي حفظ سلامت خون، با توجه به سوابق پزشكي، مسئوليت پذيرش و يا عدم پذيرش داوطلب به عهده پزشك مركز خون گيري مي باشد. در اينجا شرايط اصلي داوطلبان اهداي خون آورده شده است.

1   سن: حداقل سن قابل قبول براي اهداي خون 18 سال تمام و حداكثر سن 60 سال تمام مي باشد. حداكثر سن براي مستمر بالاي 65 سال تنها در صورت داشتن مجوز از مدير پزشكي پايگاه خونگيري به عمل آید.

2     هموگلوبين و هماتوكريت: ميزان هموگلوبين قابل قبول، حداقل 5/12 گرم در دسي ليتر و هماتوكريت 38 % مي باشد.

3-      تعداد دفعات و فواصل اهداي خون:  فواصل اهداي خون كامل 8 هفته (56 روز) است. يعني اهدا كننده با فاصله  8 هفته مي تواند مجدداً خون اهدا نمايد، مشروط بر اين كه تعداد دفعات اهداي خون در طي 12 ماه از 4 بار برای آقایان و 3 بار برای خانم ها تجاوز نكند. بهتر است آقایان با فواصل 3 ماهه و خانم ها با فواصل 4 ماهه نسبت به اهداي خون اقدام نمايند.

4     وزن : از 50 كيلوگرم به بالا.

5   درجه حرارت: درجه حرارت دهان نبايد بيشتر از 5/ 37 درجه سانتي گراد باشد.

6-نبض: پزشك مرکز اهدای خون، حداقل براي مدت 15 ثانيه نبض اهدا كننده را شمارش مي كند و بطور معمول تعداد نبض بين 50 تا 100  عدد در دقيقه جهت اهداي خون مورد قبول است. اهدا كنندگاني كه تعداد نبض كمتر از 50 عدد در دقيقه دارند‏ تنها در صورتي پذيرفته مي شوند كه ورزشكار حرفه اي يا قهرماني باشند.

7--      فشار خون: فشار خون بيشينه ( سيستوليك) باید مابین 90-180 ميلي متر جيوه و فشار خون كمينه    (دياستوليك) بايد مابین 50- 100 ميلي متر جيوه باشد. فشار خون بيشينه نبايد بيشتر از 180 ميليمتر جيوه و فشار خون كمينه نبايد بيشتر از 100 ميليمتر جيوه باشد. اهدا كنندگاني كه فشار خون بيشينه بيش از 180 ميلي متر جيوه و فشار خون كمينه بيش از 100 ميلي متر جيوه دارند‏ فقط پس از ارزيابي پزشك مركز اهدای خون، پذيرفته مي شوند.

8-      اهداکنندگانی که دارو مصرف می کنند باید از نظر مناسب بودن برای اهدای خون ارزیابی شوند.

 

"خواهشمند است در صورت وجود موارد زير حتماً  پزشك انتقال خون را جهت تصميم گيري صحيح، در جريان امر  قرار دهيد"

·           آلرژي هاي مهم مانند آسم و تب يونجه

·          مصرف دارو

·          فشار خون بالا

·          ديابت

·          بيماري هاي قلبي، ريوي، كليوي و كبدي

·          مسافرت به مناطق مالاريا خيز در يك سال اخير

·          ابتلا به كم خوني

·          ابتلا به اختلالات انعقادي

·          ابتلا به بيماري هاي اعصاب و روان

·          ابتلا به بيماري هاي عفوني مانند سرما خوردگي، سرخك، آنفولانزا، سل، تب مالت و مانند اين ها

·          ابتلا به بيماري هاي پوستي

·          ابتلا به بيماري هاي بدخيم

·          سابقه غش، صرع و تشنج

·          سابقه اعتياد به مواد مخدر تزريقي

·          سابقه اعمال جراحي

·          سابقه خال كوبي و حجامت، تاتو و يا چاقو خوردگي

·          سابقه تزريق خون و فرآورده هاي خوني در يك سال اخير

*     سابقه سقط جنين

*        سابقه زردي يا يرقان در خود يا خانواده

*      سابقه رفتارهاي پر خطر مانند تماس جنسي مشكوك

 

معافیت موقت، معافیت دائم

احتمالا برخي از اهدا كنندگان خون، ده ها بار  مبادرت به اين امر  خير  و حياتي نموده اند. اما اين باعث نمي شود كه در يكي از دفعات مراجعه به مرکز اهدای خون، از اهداي خون معاف نشوند. در چنين مواردي راهنمايي هاي لازم توسط پزشك ارائه شده و در صورت امكان توصيه و تاكيد مي شود تا فرد داوطلب مجددا در زمان ديگر براي اهداي خون مراجعه نمايد.

 افراد به دو دليل ممكن است از اهداي خون معاف شوند: اگر سلامت خود فرد داوطلب در نتيجه اهداي خون به مخاطره بيافتد و یا اگر سلامت گيرنده خون، حتي به احتمال كم به مخاطره بيافتد. معافيت از اهداي خون مي تواند موقتي يا دائمي باشد. در معافیت موقت، داوطلب اهدای خون پس از طی مدتی که توسط پزشک مرکز اهدای خون به وی اعلام می گردد، می تواند وارد چرخه اهدا شده و خون بدهد. در معافیت دائم، داوطلب اهدای خون به طور کلی دیگر نمی تواند اهدای خون نماید که این امر مطابق با اصول علمی و در جهت تامین خون سالم برای نیازمندان است.

اهدای خون نکنید!

اگر موارد زیر شامل حال شما می شود نباید خون اهدا نمایید:

*   اگر داراي سابقه بيماری هايی مانند: بيماري های قلبی و عروقی، بيماري های ريوی شديد مانند آسم، سکته مغزی، تشنج، ديابت قندی وابسته به انسولين هستيد

·          اگر سابقه ابتلا به بيماری های عفونی مانند هپاتيت بي، هپاتيت سي و يا ايدز داريد.

   *        اگر قصد شما برای اهدا خون انجام آزمایش های مربوط به بيماري هاي ايدز، هپاتیت بي، هپاتيت سي و یا سایر آزمایش ها به دلیل احساس بیماری می باشد. آزمایش های مربوط به بیماری ایدز در مراكز تعيين شده به صورت رایگان در اختیار شما می باشد.

*     اگر مبتلا به بیماری ایدز بوده و یا آزمایش های مربوط به اين بيماري در شما مثبت می باشد.

*   اگر یکی از علائم و نشانه های ایدز را دارا می باشید مانند: تب تعرق شبانه، کاهش وزن بدون دلیل، سرفه، اسهال، تورم غددلنفاوی، لکه های سفید رنگ روی سطح زبان یا لکه های برجسته روی پوست بدن.

*   اگر حتی برای یک بار به خود مواد مخدر تزریق کرده اید.

*    اگر مبتلا به بيماري هموفيلي بوده و هرگونه فاکتور انعقادی در یافت کرده اید.

*     اگر هرگونه فعالیت جنسی مشکوک داشته اید.

*   اگر در یک سال گذشته، حتی برای یک بار با فرد مشکوک به بیماری ايدز، دریافت کننده فاکتور های انعقادی یا معتاد به مواد مخدر تزریقی نزدیکی جنسی داشته اید.

 

 چرا این افراد نباید خون اهدا نمایند؟

افرادی که در فعالیت های ذکر شده شرکت داشته اند ممکن است آلوده به HIV یعنی ویروسی که منجر به بیماری ایدز می

شوند باشند. یک فرد می تواند قبل از اینکه بیمار شود به مدت طولانی آلوده به HIV باشد. در حقیقت افراد می توانند آلوده باشند ولی نتیجه آزمایش HIV آن ها منفی باشد اگر چه افرادی که آلوده هستند بیمار نمی باشند و نتیجه آزمایش آن ها هم منفی می باشد ولی خون آن ها ممکن است حاوی ویروس HIV باشد. اگر این خون به فردی تزریق گردد ممکن است موجب انتقال بيماري بشود. سازمان هاي انتقال خون از افرادی که دریکی از فعالیت های فوق شرکت داشته اند تقاضا می کنند تا خون اهدا ننمایند.

 

 دوره پنجره

آيا می دانيد اگر در دوره پنجره ، خون خود را اهدا کنيد ، هيچ آزمايشي آن را تشخيص نمی دهد؟

در تشخيص اغلب بيماري های عفونی، مبنای آزمايش هاي رايج طبی، پيدا کردن آنتي بادي ضد عوامل بيماری زا در خون

های آزمايش شده می باشد و نه پيدا کردن خود اين عوامل. از زمان ورود عامل بيماري زا به بدن فرد آلوده تا ساخته شدن آنتي بادي ضد آن ممکن است هفته ها حتی ماه ها طول بکشد. در اين فاصله زمانی، آزمايش های طبی، آلودگی را نشان نمی دهند. به زبان ديگر در روند تشخيص آزمايشگاهی فاصله يا روزنه ای ايجاد می شود که اين فاصله را به اصطلاح " دوره پنجره " می ناميم. بنابراين در اين دوره گرچه درخون افراد ويروس وجود دارد ولي نتيجه آزمايش آن ها منفی است. چنانچه اين خون به فردی تزريق شود می تواند سبب انتقال بيماری به فرد دريافت کننده خون شود.

 

  انتخاب با شما است

اگر فکر می کنید که نباید خون اهدا نمایید می توانید یکی از مراحل زیر را انتخاب کنید:

الف: می توانید محل اهدا خون را با اختیار خود ترک نمایید .

ب: می توانید با پزشک اهدا کنندگان در اتاق مصاحبه بطور خصوصی گفتگو کرده و راهنمائی های لازم را دریافت نمایید .

ج: اطلاع رسانی تلفنی call back : می توانید با فرصتی که سازمان انتقال خون ایران در اختیار شما قرار می دهد پس از اهدای خون به ما اطلاع دهید تا از خون شما استفاده نکنیم ( پزشک مصاحبه کننده سیستم خود حذفی محرمانه رابرایتان توضیح می دهد).

داوطلبان معاف شده با عدم اهداي خون خود، نقش مسئولانه و اخلاقي خود را در سلامت جامعه و بيماران ايفا مي نمايند. اهداي خون در شرايط معافيت از اهداي خون، اهداي زندگي نبوده بلكه تهديد زندگي به شمار مي آيد. آنها می توانند با تشويق ساير افراد خانواده، دوستان و آشنايان به اهدای خون، در اين امر انسان دوستانه مشارکت کنند.

 

آزمایش ها  بر روی خون های اهدایی

برای اطلاع از اینکه خون های اهدایی عاری از عوامل بیماریزای شناخته شده می باشند و با توجه به اینکه این عوامل، می توانند سبب ايجاد بیماری در گیرنده خون گردند، سازمان هاي انتقال خون برروی تمام خون های اهدایی آزمایش هاي زیر را انجام می دهد:

*       آزمایش برای کشف آنتی بادی علیه ویروسHIV ( عامل بيماري ايدز )

*         آزمايش برای کشف ويروس هپاتيت B ( عامل بيماري هپاتيت بي )

*      آزمايش برای کشف ويروس هپاتيت C ( عامل بيماري هپاتيت سي)

*    آزمايش برای تشخيص بيماري سيفليس

 اگر نتیجه هر كدام از اين آزمایش ها مثبت باشد، ازطرف سازمان انتقال خون به طور خصوصي به اهدا كننده خون اطلاع داده می شود تا جهت انجام آزمايش هاي تائيدي و تكميلي به سازمان مراجعه كند. در بسياري از موارد، نتايج مثبت اوليه كاذب بوده و نشانی بر وجود عفونت نيست. نتيجه "مثبت کاذب" در آزمايش های غربالگری، به آن معناست که نتيجه آزمايش غربالگری اوليه فرد مورد آزمايش، " واکنش پذير" بوده اما نتيجه آزمايش های دقيق تر بعدی منفی بوده است. آزمايش مثبت کاذب به معنای اشتباه در انجام آزمايش تلقی نمی شود و در عين حال دليل بر وجود بيماری در فرد هم نيست و بنا به نتايج آزمايش های تکميلی انجام شده، فرد مورد نظر از اين لحاظ سالم می باشد. با اين وجود مطابق قوانين سازمان انتقال خون، خون اهدا کننده با نتيجه آزمايش"مثبت کاذب" را نمی توان به بيماران تزريق نمود؛ حتی اگر نتيجه آزمايش های بعدی منفی باشد.

وظيفه سازمان انتقال خون اطمينان از تامين خون سالم برای تمام بيماران می باشد و بهترين استاندارد ايمنی زمانی بدست می آيد که منحصراً اهداکنندگانی که هميشه نتيجه آزمايش های آن ها از نظر وجود عفونت ها منفی بوده است، مورد پذيرش قرارگيرند. بنابراين، به عنوان يک احتياط ايمنی برای بيماران دريافت کننده خون، اهداکنندگان با نتايج آزمايش "مثبت کاذب" گرچه بيمار نمی باشند ولی برای هميشه از اهدای خون معاف می شوند. با اين وجود، آن ها می توانند در صورت تمايل همچنان با تشويق افراد سالم و واجد شرايط جامعه به اهدای خون،  نقش مهمی در تهيه خون برای بيماران نيازمند به خون ايفا نمايند.

 

در صورتي كه پزشکان سازمان انتقال خون تشخیص دهند که نتایج آزمایش هاي تكميلي، نشان دهنده این است که اهدا كننده به بيماري خاصي مبتلا است، وي را براي درمان به متخصصين ارجاع خواهند كرد. همچنين خون دريافتي از وي به طور صحيح معدوم مي گردد. لازم به ذكر است كه چنين اهدا كننده اي ديگر قادر به اهداي خون نبوده و در صورت مراجعه به مراكز خون گيري، بطور محترمانه از وي خون گيري بعمل نخواهد آمد.

علاوه بر انجام آزمايش هاي بيماري يابي، تعيين گروه خوني فرد اهدا كننده نيز انجام شده و نوع گروه خوني مشخص می گردد. بايد دانست كه سازمان انتقال خون هرگونه اطلاعات را راجع به اهدا کنندگان، بدون مجوزکتبی از مقامات صلاحيت دار، به هیچ عنوان در اختیار فرد دیگری قرارنمی دهد.

اهداي خون به منظور بررسي سلامت فرد و انجام رايگان آزمايش هاي ويروسي يك خطاي آشكار است كه برخي دانسته يا ندانسته آن را انجام مي دهند. به عنوان مثال اگر فردي، رفتار پر خطر داشته و نگران آلودگي خود به عوامل بيماري زاي ايدز، هپاتيت بي و هپاتيت سي است، نبايد به منظور كسب اطمينان از سلامت خود اقدام به اهداي خون نمايد. بهتر است وي براي رهایی از نگراني و استرس، از خدمات رايگان مراكز مربوط بهره مند گردد.

اهدای خون

چند توصیه پیش از اهدای خون

اهدای خون به معنای بخشیدن قسمتی از وجود فرد است . اهداکنندگان در هر نوبت چیزی در حدود یک سیزدهم از خون خویش را می بخشند تا زندگی را به انسان دیگری هدیه نمایند. برای این که این عمل به بهترین شکل ممکن صورت بگیرد، رعایت نکات زیر پیش از اهدای خون برای شما اهدا کننده گرامی سودمند است:

*        شب را خوب بخوابید .

        صبحانه یا ناهار کافی بخورید.

*    قبل از اهدای خون یك غذای مناسب بخورید و میزان آب بیشتری نسبت به روزهای گذشته میل كنید. بهتر است پیش از اهدای خون 500 سی سی آب بنوشید.

*      اگر ممكن است از خوردن قرص آسپرین به مدت 48 ساعت قبل از اهدا خودداری فرماييد .

*      از خوردن نوشیدنی‌هایی مانند چای، قهوه و نوشابه‌های کافئین‌دار که ادرار آور هستند، پرهیز کنید .

*   غذاهای غنی از آهن مانند گوشت قرمز، مرغ ، ماهی و جگر بخورید. لوبیا، غلات غنی‌شده با آهن، کشمش، آجیل و برگه میوه ها مثل آلو مناسب هستند .

*    از غذاهای چرب اجتناب کنید، زیرا چربی‌های وارد شده به خون ممکن است نتیجه آزمایش‌هایی را که از لحاظ بیماری‌های عفونی بر روی خون انجام می‌شود، تحت تاثیر قرار دهند .

* روز اهدای خون لباسی بپوشید که آستین آن را بتوان را به راحتی بالای آرنج جمع کرد.

 مراحل اهدای خون

*اهدای خون یك روند ساده و ایمن است و تقریباً 45 تا30 دقیقه زمان لازم دارد. وسایل مورد استفاده، یك بار مصرف و استریل هستند. افراد برای اهدای خون خود به  مرکز اهدای خون خون مراجعه می کنند. در آنجا خون های اهدا شده پس از جمع آوری، فرآوری و انجام آزمایش ها آماده سازی، در شرايط خاصی نگه داری می شوند تا بر اساس درخواست مراکز درمانی و بانک خون بیمارستان ها ارسال شوند.

*مراكز انتقال خون باید مطمئن شوند  كه اهدای خون،هیچ گونه زیانی به شما نمی رساند و نیز می باید اطمینان حاصل شود كه خون شما برای شخصی كه آن را دریافت می نماید، كاملاً بی ضرر است. بنابر اين قبل از اهدای خون، پیام های مهم سازمان را مطالعه نماييد. شما به پذيرش راهنمائی می شويد. در اين بخش معمولاً پس از خوش آمد گويی بروشورهايی به شما ارائه و از شما خواسته مي شود آن ها را مطالعه نمائيد. با مطاالعه اين بروشورها شما اطلاعاتي درباره شرايط اهداي خون و موارد معافيت از اهداي خون بدست مي آوريد . بنابر اين درصورت نداشتن هريك ازشرايط اهداي خون و يا داشتن يكي از موارد معافيت، از اهداي خون خود صرف نظركنيد و درصورت لزوم با پزشك اهداكنندگان مشورت نمایید. اما درصورتي كه خود را واجد شرايط دانسته و بخواهيد خون اهدا نمائيد ضمن درخواست ارائه کارت شناسايی معتبر، مشخصات شما پرسيده شده، ثبت می شود.

*توسط پزشك اهدا کنندگان برابر استاندارد و دستورات لازم، چندین سئوال در مورد تاریخچه پزشكی، سلامت و روش زندگی شما در گذشته و حال پرسیده می شود. این سئوالات فقط به منظور حفظ سلامت شما و نيز سلامت بيماري است كه خون شما را دریافت می نماید. هرگونه سئوال در مورد اطلاعات شخصی به صورت محرمانه حفظ شده و از آن به منظور دیگری استفاده نخواهد شد. برای تعيين ميزان هموگلوبين، يک قطره خون از نوک يکی از انگشتان دست شما گرفته مي شود. معاینه پزشكی مختصری از شما به عمل می آید تا ضربان نبض، فشار خون، درجه حرارت و وزن شما كنترل گردد. سپس به شما گفته می شود كه آیا برای اهدای خون مناسب هستید و يا اينكه فعلا معافیت موقت دارید و در آينده می توانید اهدای خون نماييد. بر اساس نظر پزشک اهدا کنندگان، در برخی موارد ممکن است تا فرد مراجعه کننده به یك مركز بهداشتی یا مشاوره برای مراقبت یا مشاوره بیشتر راهنمایی شود.

*تمامی اطلاعاتی که از شما دريافت می شود و پاسخ هايی که شما می دهيد ، کاملاً محرمانه خواهند ماند. با اين وجود ممکن است شما به هر دليلي، از گفتن بعضی از حقايق يا رفتارهای خود، خودداری کنيد. به همين دليل در هنگام پذيرش، پرسش نامه ای به شما داده می شود که در آن از شما پرسيده می شود: آيا فکر می کنيد بهتر است پس از انجام خون گيری، از خون شما برای مصرف بيماران استفاده شود يا خير؟ براي دادن پاسخ " خير " هيچ معذوريتی نداريد. در صورتی که بدانيد به خاطر انجام رفتارهای پر خطر ممکن است خون شما سالم نباشد، در کمال اطمينان و با خاطری آسوده پاسخ " مصرف نشود " را انتخاب و برگه را به درون صندوق ويژه ای بياندازيد. به اين ترتيب خون دريافت شده از شما، از چرخه مصرف حذف می گردد. در صورتي كه از پاسخ هايي كه به پزشك داده ايد مطمئن هستيد و طي 12 ماه گذشته مرتكب هيچ يك از رفتارهاي پر خطر نشده ايد، پاسخ "مصرف شود" را انتخاب و برگه را به درون صندوق ويژه بياندازيد. اين راه کار که تاثير به سزايی در افزايش ضريب ايمنی خون های گرد آوری شده دارد، را به اصطلاح " خود حذفی محرمانه " می نامند. در برخی مراکز مجهز به سیستم های اتوماسیون، با استفاده از صفحه کلید و انتخاب کلید "بلی" و " خیر" خود حذفی صورت می پذیرد.

*درصورت داشتن شرايط اهداي خون، شما به اتاق خونگيری راهنمايی می شويد. يكي ازكاركنان به شما كمك مي كند تا به راحت ترين حالت ممکن بر روی تخت خونگيری قرار گيريد. كارشناس آموزش ديده ناحيه داخل آرنج تان را با محلول های پاک کننده تميز وضد عفوني مي نمايد. وي با دستکش استريل، سوزن استريل را که به يک کيسه مخصوص متصل است وارد وريد شما می نمايد. همه وسايل مورد استفاده استريل و يکبار مصرف است، بنا براين به هيچ وجه خطر آلودگی شما را تهديد نمی کند. يک واحد خون ( حدود 450 ميلی ليتر ) از شما دريافت می شود . مدت زمان جمع آوری خون ( يعنی از زمانی که سوزن وارد دست فرد می شود تا زمانی که کيسه خون به اندازه کافی پر شود ) حدود 5 تا 10 دقيقه طول می کشد.

*پس از پايان خون گيری لازم است به مدت 15 دقيقه همچنان روی تخت استراحت نماييد. در اين مدت خون گير از شما مراقبت کرده و با آب ميوه و شيرينی در محل جداگانه از شما پذيرايی می شود. کل زمان اهدای خون ( خون گيری و استراحت ) حدود 20 تا 25 دقيقه طول می کشد. اهداي خون بعدي با فاصله سه ماه ممکن خواهد بود.

 

چند توصيه پس از اهدای خون

*پس از اهدای خون از جاي خود بلند نشويد. بدن شما به زمان استراحت 10 تا 15 دقیقه ای نياز دارد تا خود را حجم خون اهدايي تطبيق دهد. چنانچه شما زودتر از آن كه كارشناسان اجازه مي دهند از جاي خود برخيزيد، ممكن است دچار سرگيجه و ضعف شويد و يا حتي تعادل خود را از دست داده و غش كنيد. اين استراحت كوتاه مدت را از بدن خود دريغ مداريد

*به هنگام بلند شدن، از تخت بعنوان تكيه گاه استفاده كنيد و با تكيه بر دستي كه از طريق آن خون اهدا كرده ايد بلند نشويد. اين كار ممكن است سبب خون ريزي مجدد شود.

* مراقب محل خون گيری روی بازوی خود باشيد و حداقل تا 4 ساعت به پوششی که كارشناس خون گيري بر روی بازوی شما قرار داده، دست نزنيد.

* اگر از محل خونگيري هر گونه خونريزي مشاهده كرديد، كافي است بازوي خود را بالا نگه داشته و به كمك يك گاز استريل و يا پارچه اي تميز و با نيروي برآمدگي گوشتي كف دست خود به آن فشار آوريد، تا خونريزي متوقف شود. در صورت ادامه يافتن خونريزي، به مرکز اهدا خون مراجعه كنيد.

* بعد از استراحت، پذيرايي مختصري با شربت و شيريني انجام مي شود كه اولاً به تطابق بدن شما با حجم خوني كه اهدا كرده ايد، كمك مي كند و دوم آنكه بعد از اهداي خون، باعث توقف بيشتر شما براي دقايقي ديگر، در محل خون گيري مي شود، كه زماني مناسب را براي مراقبت هاي پزشكي و انتقال توصيه هاي بهداشتي توسط كارشناسان مركز خون گيري به شما فراهم مي سازد.

*به دستی که از آن خون گرفته شده است فشار وارد نكرده و حداقل تا 24 ساعت پس از آن با آن دست بار سنگين بلند نکنيد.

*چنانچه سيگاري هستيد، حداقل برای نيم الی يك ساعت بعد از اهدای خون سيگار نكشيد.

*   چنانچه پس از اهداي خون دچار سرگيجه شده  و يا آن كه احساس ضعف و يا غش كردن و از حال رفتن به شما دست داد، سريعا روي زمين دراز بكشيد و پاهايتان را بالا قرار دهيد. براي مثال پاها را به ديوار يا صندلي تكيه دهيد و يا زير پاها بالشي قرار دهيد. اگر امكان دراز كشيدن براي شما وجود نداشت، مي توانيد نشسته و خم شويد و سر را بين زانوهاي خود قرار دهيد.

*بعد از اهداي خون مي توانيد بعد از نيم ساعت به كار و زندگي روزمره خود برگرديد، منوط به آنكه تا 24 ساعت به دستي كه از طريق آن خونگيري انجام شده است، فشار وارد نكنيد و از انجام كارهاي سخت و بلند كردن اجسام سنگين بپرهيزيد، تا ناحيه سوزن زده شده دچار كبودي و يا خونريزي نشود.

* تا 24 ساعت اقدام به انجام ورزش (بغير از پياده روي) و تمرينات بدني سنگين نكنيد و از سرپا ایستادن طولانی بپرهیزید.

*خلبانان وخدمه پروازي هواپيماهاي مسافري،خلبانان هواپيماهاي جنگي،رانندگان جرثقيل وكليه وسايط نقليه سنگين، غواصان،كسانيكه درآتش نشاني كارمي كنند، ورزشكاراني كه ورزش سنگين وحرفه اي انجام مي دهند، افرادي كه از نردبان بالا مي روند يا در ساختمان هاي مرتفع روي داربست كارمي كنند، رانندگان قطار و كوهنوردان بايدحداقل 24 ساعت بين اهداي خون و برگشت به كار وشغل شان فاصله زماني باشد.

*  براي جبران خوني که اهدا کرده ايد، مقدار بيشتري آب و نوشيدني (طي 24 ساعت آينده و به ويژه 4 ساعت اول ) ميل كرده و غذاي کاملي بخوريد.

*سعي کنيد از غذاهاي مغذي و غني از آهن (مانند انواع گوشت قرمز، جگر، مرغ، تخم مرغ، ماهي وحبوبات مانند نخود، لوبيا و عدس) بيشتر استفاده کنيد.

* برخي از ميوه ها مانند مركبات ( پرتقال و ليمو  ترش )، كيوي و سبزيجات، گوجه فرنگي و فلفل سرشار از ويتامين ث هستند. ويتامين ث در جذب بيشتر آهن بسيار موثر است. بلافاصله پس از صرف غذا، براي جذب بهتر آهن، از ميوه ها و سبزيجات حاوي ويتامين ث ميل كنيد.

*برخي مواد غذايي جذب آهن را كاهش مي دهند. چاي، قهوه و لبنيات، جزء اين مواد مي باشند. حداقل يك ساعت بين مصرف اين ها و مواد غذايي بايد فاصله زماني باشد.

* بعد از اهداي خون، مصرف اضافي هيچ گونه مواد غذايي مكمل و مقوي ضرورت ندارد و حجم و سلول هاي خوني شما به طور خودكار جايگزين مي شود. به هر حال در صورتي كه تمايل داريد سلول هاي خوني شما سريعتر جبران شود، مصرف محدود قرص هاي حاوي تركيبات آهن و ويتامين ث در طي روزهاي بعد از اهداي خون، با مجوز پزشك مستقر در واحد اهداي خون و با ميزاني كه ايشان تعيين مي كند، بلامانع است.

*      ممکن است پس از اهدای خون ، کبودی مختصری در ناحيه ورود سوزن ايجاد شود که به علت جمع شدن اندک خون در بافت های اطراف محل خون گيری است. اين کبودی ظرف يکی دو روز برطرف شده و جای هيچ گونه نگرانی ندارد.

*         اگر بعد از اهدای خون حال خوبی نداشتيد، می توانيد با مركز اهدای خون محل خود تماس بگيرید و با پزشك يا پرستار حاضر در مركز مشاوره كنيد.

*       اگر در طي روز يا روزهاي بعد، در ناحيه ورود سوزن خونگيري دردي احساس كرديد، در صورت نياز مي توانيد مسكن هاي معمولي نظير استامينوفن و يا بروفن استفاده كنيد. اگر درد شديد بود به مرکز اهدای خون مراجعه كنيد.

*    اگر در طي 2 هفته پس از اهداي خون ،‌دچار هر نوع بيماري عفوني شديد، حتماً به پايگاه انتقال خون اطلاع دهيد. شايد لازم باشد تا از ورود خون اهدايي شما به چرخه مصرف خون جلوگيري شده و يا آزمايش هاي تكميلي بطور رايگان توسط سازمان انتقال خون بر روي خون شما انجام شود.

*    اگر در طي 6 ماه پس از اهدا خون، دچار زردي و يرقان و يا هر نوع بيماري عفوني منتقله از راه خون و تماس جنسي نظير ايدز، سيفليس و مانند آن ها شديد، حتماً پايگاه انتقال خون را در جريان قرار دهيد.

*بايد دانست كه با اهداي خون، تا نيم كيلو گرم از وزن بدن شما بطور موقت كم مي شود كه مربوط به حجم خون اهدا شده است و اين كاهش خفيف وزن بلافاصله با مصرف آبميوه و شيريني و يا مصرف غذا در همان روز جبران مي شود.

 

واکنش های احتمالی حین و پس از اهدا خون

کلیه داوطلبین، پیش از اهدای خون مورد مشاوره و معاینه پزشکی قرار می گیرند و تنها از کسانی خون در یافت می شود که همه شرایط اهدای خون را داشته و اهدای خون هیچ ضرری برای آنها نداشته باشد. ممکن است پس از اهدای خون برخی از اهدا کنندگان دچار اندکی بی حالی شوند که با کمی استراحت و مصرف مایعات این حالت به سرعت برطرف خواهد شد. همچنین استفاده از وسایل و سوزن های استریل و یک بار مصرف و رعایت نکات ایمنی و بهداشتی باعث اطمینان از عدم امکان آلودگی و انتقال بیماری ها ی عفونی به اهدا کنندگان می گردد. حجم خون اهدایی نیز كمتر از 10 درصد كل حجم خون بدن بوده و به سرعت جبران مي گردد و وضعیت سلول های خونی نیز ظرف کمتر از یک ماه کاملا به وضعیت طبیعی خود بر خواهد گشت.

امكان دارد در موارد خيلي نادر كبودي در محل خون گيري ايجاد شود كه با قرار دادن مقداري يخ مشكل برطرف مي شود اگر كبودي بيش از 12 ساعت ادامه يابد لازم است حوله گرم در محل قرار داده شود كه اگر بهبود نيافت فرد بايد فوراً به سازمان انتقال خون مراجعه نمايد.

برخی از اهدا کنندگان پس از اهدای خون، در صورتی که چند ساعت قبل از اهدای خون غذا نخورده باشند، ممکن است احساس سرگیجه و تهوع نمایند و یا حتی دچار ضعف شدید شوند. گاهی اوقات پس از اهدای خون اهداکنندگان یکی از این موارد را گزارش می کنند: احساس درد در بازو، کبودی در محل خونگیری، بروز عفونت موضعی ( انگشتان یا بازو )، بروز واکنش حساسيت يا آلرژیک پوستی علیه محلول ضد عفونی کننده (ید)، سر گیجه، ضعف و یا طپش قلب. این حالت ها شایع نمی باشند

اهداي خون اتولوگ

Autologous Donation

اهداي خون اتولوگ يا اهداي خون خودي، عبارت از روشي است كه در آن فرد براي خودش خون اهدا مي نمايد. خون دريافت شده در شرايط استاندارد نگه داري مي شود تا در صورت نياز، در ضمن عمل جراحي يا خاتمه عمل به وي تزريق گردد. اين روند باعث مي شود كه او به خون ديگران نياز نداشته باشد. خون اهدا شده در اهدا خون اتولوگ، فقط براي همان شخص اهدا كننده مصرف مي شود و اگر در حين عمل جراحي نيازي به آن خون پيش نيامد، آن خون معدوم مي گردد .

كليه بيماراني كه تحت عمل جراحي غير اورژانس و انتخابي قرار مي گيرند و براي آن ها تزريق خون پيش بيني شده است، بايستي به عنوان كانديداي اهدا خون قبل از جراحي در نظر   گرفته شوند كه اين امر به عنوان بخشي از تلاش همگاني در جهت دستيابي به انتقال خون سالم و مطمئن مي باشد .

انتقال خون اتولوگ، سالم ترين و بي خطر ترين نوع انتقال خون است زيرا فاقد آنتي ژن هاي خارجي و عوامل ايجاد كننده بيماري هاي عفوني است. خون اتولوگ در موارد مختلف پزشكي و بطور عمده در جراحي هاي ارتوپدي، ارولوژي، قلب و عروق، ترميمي ،پلاستيك و زنان كاربرد فراوان دارد. اعمال جراحي ارتوپدي، علت اكثر موارد اهدا خون اتولوگ محسوب مي شود .

 

محاسن اهدا خون اتولوگ

* هميشه سازگاري كامل خون بين دهنده و گيرنده خون برقرار است (زيرا هر دو نفر، يكي هستند) .

*   پيشگيري از انتقال بيماري ها و ويروس هاي بيماري زاي قابل سرايت از راه خون .

* جلوگيري از  ايجاد واكنش هاي آلرژيك و ازدياد حساسيت و نيز توليد آنتي بادي بر عليه اجزا سلولي خون و پلاسماي ديگران .

*پيشگيري از ايجاد ايمني به غير و بروز واكنش پيوند عليه ميزبان (GVHD) در گيرنده خون .

* پيشگيري از عوارض انتقال خون در كساني كه آنتي بادي بر عليه خون افراد ديگر در خونشان وجود دارد .

*   قابل مصرف بودن خون در پيروان ادياني كه تزريق خون غير اتولوگ در بين آن ها حرام است .

*   ذخيره سازي خون از گروه هاي خوني نادر و كمياب .

* تحريك خون سازي در بدن بيمار، به علت خون گيري هاي مكرر قبل از عمل جراحي .

*ذخيره سازي خون هاي اهدايي داوطلبان عادي براي بيماران نيازمند .

 

فرآیند تهيه خون اتولوگ

تهيه خون اتولوگ به روش هاي مختلف صورت مي گيرد. يكي از اين روش ها، اهدا خون قبل از عمل جراحي انتخابي و غير اورژانس است. چند هفته تا يك هفته مانده به عمل جراحي، به فواصل 72 ساعت، خون گيري به عمل آمده و در نتيجه حداكثر 4 تا 5 واحد خون ( 2 تا  5 /2  ليتر ) مي توان تهيه نمود. راه كار ديگر تهيه خون اتولوگ، خون گيري از بيمار بلافاصله قبل از شروع عمل جراحي، جمع آوري خون ريخته شده در حين عمل، فيلتراسيون و تزريق مجدد به خود وي و نيز رقيق كردن خون بيمار با رقيق كننده هاي مناسب جهت حفظ  حجم طبيعي خون است .

در اهدا خون اتولوگ، يك ماه قبل از شروع يا با شروع خون گيري، روزانه سه وعده آهن خوراكي ( 325 ميلي گرم سولفات فرو يا گلوكونات فرو ) تجويز مي شود و تا چند ماه ادامه پيدا مي كند تا از بروز كم خوني احتمالي جلوگيري گردد و بازسازي گلبول هاي قرمز تسريع شود. تجويز اريتروپوئيتين همراه با آهن خوراكي جبراني، شانس موفقيت را بيشتر مي سازد .

 

تجويز پزشك

دستور اهداي خون اتولوگ و ميزان واحد هاي خون مورد نياز در هنگام عمل توسط پزشك بيمار، داده مي شود. بيمار بايد به دقت توسط پزشك خود و پزشك مسئول بانك خون مورد معاينه قرار گيرد و تمام شرايط حاكم بر اهدا خون در سازمان هاي انتقال خون، بر روند اهدا خون اتولوگ نيز حكم فرماست. اخذ خون از بيماران، هنگامي صورت مي گيرد كه هموگلوبين بيمار از 11 گرم در صد بالاتر بوده و بيمار در شرايط سلامتي و عدم ابتلا به بيماري هاي قلبي و ريوي، فشار خون بالا، تشنج و صرع باشد .

 

بهتر است بدانیم

برخي مسائل مربوط به اهدا خون اتولوگ در مورد فرد اهدا كننده بايد از قبل مورد بررسي قرار گيرند. از جمله اين ها ايجاد كم خوني متعاقب خون گيري، كاهش حجم خون و افزايش هزينه فرآورده هاي خون اتولوگ در مقايسه با فرآورده هاي خون عادي مي باشند .

در موارد تهيه خون اتولوگ در مراكز انتقال خون تمامي آزمايش هاي لازم بر روي خون هاي جمع آوري شده انجام شده و موارد شاخص و مهم به اطلاع پزشك درخواست كننده رسانده مي شود .

بطور كلي در مقايسه با گذشته، اكنون تزريق خون به صورت كاملا محافظه كارانه صورت مي گيرد. نسبت با ساليان قبل، تزريق خون و فرآورده هاي خوني در غلظت هاي پائين تري از هموگلوبين و پلاكت انجام مي شود. همچنين مصرف بهينه و منطقي خون از راه كارهاي اساسي در جهت كاهش عوارض انتقال خون است. انتقال خون اتولوگ يكي از روش هاي اصولي مي باشد كه ضمن كاهش عوارض انتقال خون، با گسترش و ترويج اين روش، مي توان به ذخيره خوني مراكز انتقال خون كمك نمود .

 

 


DOURAN Portal V4.0.4.0

V4.0.4.0